โพสต์เมื่อ 06-01-2569, 21:12pm
มีลูกค้าถามมาเกี่ยวกับ "ถ้วยพักชา" ว่าหน้าที่ของมันคืออะไร? บางครั้งก็เห็นวางเคอะ ๆ เขิน ๆ อยู่บนโต๊ะชา ใช้บ้าง ไม่ใช้บ้าง ... ก็เลยคิดว่าอยากจะเอามาอธิบายให้ฟังกันครับ
คำว่า "กงเต้าเปย (公道杯)" ถ้าแปลเป็นไทยตรง ๆ ตัวก็คือ "ถ้วยแห่งความยุติธรรม" ซึ่งก็มีคนเรียกแบบนี้อยู่บ้าง แต่ผมว่ามันแปลก ๆ และฟังแล้วก็ไม่รู้ด้วยว่ามันคืออะไร ดังนั้น เรียกว่า "ถ้วยพักชา" น่าจะเข้าใจโดยถ้วนทั่วมากกว่า
[Note] บางท่านเรียกว่า "เหยือกพักชา" ก็ไม่ได้ผิดอะไร เพียงแต่ถ้ายึดเอาตามศัพท์จีนคำว่า 杯 (เปย) มันหมายถึง "ถ้วย" มากกว่าที่จะเป็นเหยือก คือถ้าให้พ้องกับศัพท์จีนเรียกว่า "ถ้วยพักชา" น่าจะตรงกว่า
หน้าที่หลักของถ้วยพักชา หรือ กงเต้าเปย (公道杯) ถ้าว่ากันตามแนวคิดตั้งต้น เขาออกแบบมาเพื่อฟังก์ชั่น 3 อย่าง คือ (1) พักชาที่เหลือ (2) เจือรสให้เท่า และ (3) เบาน้ำที่เดือด
1. พักชาที่เหลือ
บางครั้งเราชงชาด้วยป้านใบใหญ่แต่ใช้จอกใบเล็ก เช่น ใช้ป้าน 250 มล. แต่ใช้จอก 50 มล. ซึ่งหลังจากรินน้ำชาใส่จอกแล้วก็จะมีน้ำชาบางส่วนเหลืออยู่ในป้าน กรณีแบบนี้โดยมากเราจะรินน้ำชาที่เหลือในป้านทั้งหมดใส่ถ้วยพักชาเอาไว้ เพื่อรอเติมในจอกถัดไป เพราะการชงชาใบ(โดยเฉพาะชาจีน)เราจะไม่นิยมแช่ชา ด้วยเหตุผลเรื่องรสชาติ ความเข้ม และสารบางอย่างที่จะสกัดออกมามากเกินไปจากใบชา ... แต่ถ้าน้ำชาในป้านพอดีกับปริมาตรจอก คือรินน้ำชาใส่จอกแล้วหมดป้านพอดี ถ้วยพักชาก็ไม่จำเป็น
2. เจือรสให้เท่า
การชงชากับป้านชา ความเข้มหรือรสชาติของน้ำชาที่รินออกมาจากชาต้นน้ำกับชาปลายน้ำมักจะไม่เท่ากัน (ต้นน้ำย่อมอ่อนกว่าปลายน้ำ) ดังนั้น การเทน้ำชาทั้งหมดจากป้านมาใส่ไว้ในถ้วยพักชาก่อนที่จะรินใส่จอกเป็นการเจือและผสมชาต้นน้ำกับชาปลายน้ำให้เข้ากัน เพื่อให้ได้น้ำชาที่มีรสชาติเหมือนกันและความเข้มเท่ากันในทุก ๆ จอก
3. เบาน้ำที่เดือด
กรณีนี้โดยมากจะเป็นการชงชาของทางฝั่งญี่ปุ่น ซึ่งนิยมเทน้ำเดือดใส่ถ้วยพักเพื่อเบาอุณหภูมิของน้ำให้ต่ำลงก่อนใช้ชงชา ส่วนทางฝั่งจีนเท่าที่สังเกตคือถ้าต้องการลดอุณหภูมิน้ำก็ง่าย ๆ เลยคือรอน้ำในกาต้มเย็นลงแล้วค่อยชง ไม่ค่อยได้พึ่งพาการพักน้ำนอกกาต้มแบบญี่ปุ่นซักเท่าไหร่ ... แต่จริง ๆ ปัจจุบันก็ง่ายขึ้นมาก เพราะเครื่องต้มน้ำไฟฟ้าหลายรุ่นก็มีระบบให้เลือกอุณหภูมิ ก็เลือกได้เลยว่าจะใช้น้ำอุณหภูมิเท่าไหร่ในการชงชา
ส่วนใครจะใช้ประโยชน์ของถ้วยพักชามากกว่านี้ เช่น เอาไว้ทิ้งกากชา ใส่เปลือกถั่ว เขี่ยบุหรี่ ทำแจกัน ตวงข้าวสาร ฯลฯ ก็สุดแท้แต่ประสงค์ เพียงแต่หน้าที่หลัก ๆ ของมันก็ดังที่กล่าวมาข้างต้น
ก็หวังว่าจะช่วยให้ความกระจ่างเกี่ยวกับหน้าที่ของถ้วยพักชาได้มากขึ้นนะครับ
COPYRIGHT © WWW.YUTEAPOT.COM
|
